BiH Top

OSCE: U BiH i dalje na djelu etnička segregacija djece u školama

Model razdvajanja učenika po etničkoj osnovi primjenjuje se u 56 škola, uglavnom na području entiteta Federacija BiH.
Procjena OSCE-a je da postojeći školski sistem potiče etničke podjele i stvara umjetne razlike među ljudimaFena

U Bosni i Hercegovini i dalje se sprovodi “žalosna praksa” razdvajanja učenika po nacionalnoj osnovi, a takav model segregacije se primenjuje u čak 56 škola, uglavnom na području entiteta Federacija BiH, gde su tome izvrgnuta deca hrvatske i bošnjačke nacionalnosti, upozorio je poseban izveštaj Organizacije za evropsku bezbednost i saradnju (OEBS), predstavljen u ponedeljak u Sarajevu.

“Veoma je žalosno što predstavljamo ovakav izveštaj jer on opisuje praksu s kojom je odavno trebalo da se prestane”, rekao je novinarima šef Misije OSCEa-a u Bosni i Hercegovini Brus Berton.

Stručnjaci OEBS-a za pitanja obrazovanja analizirali su obrazovnu praksu i utvrdili kako se model poznat pod nazivom “dve škole pod jednim krovom” i danas sprovodi u osnovnim i srednjim školama.

Nije zamišljeno kao trajno rješenje

“Variraju veličine tih škola, obeležja i lokacije, ali svima im je zajednička sistematska segregacija dece po etničkoj osnovi”, rekao je Berton, ističući da je ta praksa najvidljiviji primer kako se u Bosni i Hercegovini manipuliše mladima u korist etnonacionalističkih politika.

Praksa po kojoj deca različitih nacionalnosti idu u iste škole, ali ih tamo razdvajaju na nacionalnoj osnovi u entički definisane razrede, u kojima onda uče po odvojenim nastavnim planovima i programima, instalirana je potkraj 1990-ih kao privremeno rešenje, kojim je trebalo kratkoročno otkloniti problem obrazovanja dece povratnika u delovima zemlje u kojima je njihova etnička grupa bila u manjini.

Taj problem bio je najizraženiji u kantonima unutar Federacije BiH s izmešanim hrvatskim i bošnjačkim stanovništvom.

“To nikada nije bilo zamišljeno kao trajno rešenje”, istaknuo je Berton.

Umjetne razlike među ljudima

Budući da nakon rata na političkom nivou nije bilo moguće postići dogovor o integrisanim nastavnim planovima i programima, kao privremeno rešenje uveden je sistem po kojem će škole biti integrisane, no unutar njih će deca i dalje biti razdvojena i učiti po odvojenim programima i iz različitih udžbenika.

To se posebno odnosi na predmete poput maternjeg jezika, istorije i geografije.

Iz Misije OEBS-a podsećaju da je postojanje “dve škole pod jednim krovom” ne samo protivno domaćem zakonodavstvu i principima strategije reforme obrazovanja nego i međunarodnim obavezama koje je preuzela Bosna i Hercegovina.

Najveća zabrinutost proističe iz procene da postojeći školski sistem, sprovodeći segregaciju dece, učvršćuje podele u zemlji, podstiče etničke podele i stvara veštačke razlike među ljudima.

Dodatni problem je što kvalitet nastave u takvim uslovima trpi jer se sredstva umesto na poboljšanje obrazovanja troše na održavanje paralelnih sistema.

Biti zajedno nije isto što i biti isti

Berton je rekao da je jedino rešenje za to unutrašnji politički dijalog, a prvi korak je administrativno ujedinjenje paralelnih škola koje deluju pod jednim krovom te postepeno integrisanje dece kroz zajedničko pohađanje nastave iz predmeta poput matematike ili informatike.

Jezik, religija i kulturno nasleđe, kao elementi identiteta konstitutivnih naroda, ne smeju da se koriste kao izgovor za razdvajanje učenika, poručio je američki diplomata, dodajući da će etnički identiteti biti zaštićeniji kada postoji međusobno razumevanje.

“Naše preporuke ne obezbeđuju samo poštovanje i zaštićenost etničkih identiteta nego i njihovu promociju. Biti zajedno nije isto što i biti isti”, rekao je Berton.

Izvor: Agencije