Nijagarini vodopadi bez vode 1969. godine
Izvor: rarehistoricalphotos.com
Fotografije preuzete: Niagara Foundation / Niagara Frontier / Smithsonian Magazine.
Tokom šest mjeseci u ljeto i jesen 1969. godine, Nijagarini vodopadi u Sjevernoj Americi bili su takoreći suhi, bez vode. Razlog za ovo stanje je bilo istraživanje koje je provodio inžinjerski korpus vojske. Cilj istraživanja je bila analiza stijena koje su vremenom erozirale.
Tri vodopada
Nijagarine vodopade čine tri vodopada koji su ujedno i granica između Kanade i Sjedinjenih Američkih Država. Od najvećeg do najmanjeg to su: Horseshoe Falls, American Falls i Bridal Veil Falls.
Horseshoe Falls se nalazi uglavnom na kanadskoj teritoriji, a American Falls su odvojeni ostvom Goat (Goat Island) i nalaze se na teritoriji Sjedinjenih Država. Manji vodopadi Bridal Veil Falls se također nalaze na strani Sjedinjenih Država, a od drugih vodopada su odvojeni ostrvom Luna (Luna Island).
Da bi isušila tlo, vojska je morala da igradi branu od 182 metra preko rijeke Nijagare. To znači da su svu vodu preusmjerili preko većih vodopada Horseshoe koji u potpunosti teče na kanadskoj strani rijeke. Brana se sastojala od 27 hiljada i 800 tona kamena, a 12. juna 1969. godine svi koji su radili na ovom projektu zaustavili su protok vode. Iskoristilu su priliku da zaustave vodu na mjestu gdje je svega protiče oko 10 procenata.
Inžinjerski korpus je proučavao korito rijeke i mehanički ojačavao sve nepravilnosti koje su pronašli. Ukoliko se te nepravilnosti ne bi otklonile, ubrzale bi povlačenje vodopada. Plan da se ukloni gomila talusa deponovanog 1954. godine propao je zbog visokih troškova.
U novembru 1969. godine pred preko dvije i po hiljade posmatrača, privremena brana je minirana, čime je obnovljen protok američkih vodopada. Nakon ovih poduhvata, ostvo Luna je ostalo nedostupno za javnost, zbog bojazni od urušavanja u klisuru.
Kažu da su vodopadi nastali prije 12 hiljada godina, kada je voda iz jezera Erie pronašla ili urezala put do jezera Ontario. Naziv “Nijagara” dolazi od domorodačke riječi “Onguiaahra” što znači “voda koja grmi”. Kada je 1604. godine Samuel de Champlain “otkrio” ove vodopade, vijest o predivnom prizoru se proširila Europom.
Originalan tekst na engleskom i detalje pročitajte na ovom linku. (mojinfo.ba)
