Banjaluka i njenih 45 džamija: Kalauzija džamija
Izvor: Banjaluka i njenih 45 džamija. Fotografije preuzete: Eldar Šljivić, Banjaluka i njenih 45 džamija.
Sagradio je Kara Ali-paša Kalauz 1585. godine. Kalauzija džamija se oko 360 godina nalazila u banjalučkom naselju Dolac. Tačnije u Kalauzija mahali u Gornjem Dolcu.
Džamija je imala četverovodan krov sa drvenim stropom, a trijem džamije je imao drvene stubove koji su bili povezani drvenim lukovima. Imala je visoki drveni minaret sa otvorenim šerefetom, sto je bilo jedinstveno i rijetkost kod gradnje džamija sa drvenim minaretima. Uz džamiju se nalazio veliki harem. Kalauzija je oštećena prilikom bombardovanja Banjaluke 31.5.1944. godine. Srušena je po završetku Drugog svjetskog rata.
Na ovoj slici Govedarnice iz 1907. godine se vidi Kalauzija džamija. Vidi se i Velika Realka (Gimnazija) koja je izgrađena 1895. godine za vrijeme Austro-Ugarske vladavine. Srušena je poslije zemljotresa 1969. godine. Između Realke i Kastela se nalazila velika pijaca Govedarnica, koja je nastala krajem 16. vijeka, a poslije Drugog svjetskog rata je preseljena na Maltu, današnju stočnu pijacu. (mojinfo.ba)
