Banjaluka i njenih 45 džamija: Mustafa-pašina džamija
Izvor: Banjaluka i njenih 45 džamija.
Mustafa-pašina džamija se nalazila u desnoj Novoseliji. Džamiju je podigao Mustafa-beg Ferhadpašić-Sokolović krajem 17. odnosno početkom 18. vijeka. Mustafa-beg Ferhadpašić-Sokolović je bio praunuk Ferhad-paše Sokolovića.
Kratka biografija
Bio je defter-ćehaja (veliki arhivar), zatim bosanski alajbeg (zapovjednik), kapetan, muteselim (načelnik) banjalučki i nakon toga paša i namjesnik. Na položaju banjalučkog muteselima (načelnika) ostao je duže vremena. Kako se u ratu protiv Austrije istakao kao junak, dobio je titulu paše.
Godine 1708. imenovan je namjesnikom u Tripolisu. Iste godine premješten je u Bosnu i imenovan je namjesnikom tj. vezirom 20. juna 1708. godine, tu funkciju je vršio godinu dana tj. do 1709. godine, kada je i umro.
Vakufi
U Desnoj Novoseliji je podigao svoju džamiju i dva turbeta u blizini džamije, zatim je podigao i jedan drveni most nešto niže džamije, koji je spajao dvije obale Vrbasa, takođe je sagradio česmu Sokolovac na lijevoj obali. Džamija Mustafe-paše Sokolovića je bila sagrađena od kamena, imala je jake kamene zidove, četverovodni krov i drvenu munaru. Prozori na džamiji su se nalazili u dva reda i bili su pravokutnog oblika. Mihrab džamije bio je od kamena.
Džamija je imala veći harem, u kojem su se nalazila i dva turbeta, jedno se nalazilo uz džamiju, a drugo turbe u dijelu harema ove džamije uz sami Vrbas. Turbe uz Vrbas se zvalo Djevojačko turbe. Pokraj Mustafa-paše je bio ukopan njegov sin Mehmed-beg.
Mehmed-beg je bio kapetan Banjalučke kapetanije i dizdar (zapovjednik) tvrđave Kastel. Godine 1736. je poginuo na ratištu i sa njegovom smrću se ugasila loza porodice Ferhadpašić-Sokolović. Temelji Mustafa-pašine džamije danas još postoje, kao i temelji dva turbeta koja pripadaju džamiji. Mustafa-pašina džamija je srušena 1955. godine. (mojinfo.ba)
Banjaluka i njenih 45 džamija: Mustafa-pašina džamija
